Hồi ký Linh Phương - kỳ 36 -

- Kỳ 36 -

Những ngày tháng trôi như một giấc mơ. Một giấc mơ dài trải qua bao thăng trầm trong cuộc đời cũng như trong cuộc sống của hai chúng tôi. Gặp lại nhau hơn 30 năm nhớ nhung xa cách, chúng tôi vẫn không thăc mắc về nhau ngần ấy thời gian. Hơn 30 năm trước, chúng tôi đã không thắc mắc về nhau rồi , hà tất là 30 năm sau. Điều cần nói chúng tôi sẽ nói, đôi khi không nói, nhưng chúng tôi hiểu trong lòng chúng tôi nghĩ gì , trái tim chúng tôi nói gì. Hơn nửa đời người chia cắt là hơn nửa đời người thất tình nhau.
Nhắc lại kỷ niệm ngày xưa, đọc lại nhật ký và những lá thư tôi gửi em thời trai trẻ mới yêu nhau , xa nhau . Chúng tôi đều bồi hồi xúc động và em đã khóc.Gần nhau bao nhiêu lâu mà biền biệt mấy chục năm dài đăng đẵng .Yêu nhau bao lâu, em đã tự đeo cho mình chiếc nhẫn vào ngón tay áp út thiêng liêng, vì em nghĩ cuộc đời em đã thuộc anh,về người mình thương yêu hết lòng hết dạ.Năm tháng đợi chờ không một lá thư, không tin tức để hy vọng. Vậy mà em vẫn chờ đợi trong nỗi nhớ , trong nước mắt với người vô tâm như tôi.Tôi đã không níu em đến gần bên tôi, níu muôn trùng về bên tôi, nên đành “ Một đời lạc lối em về nhà ai “. Bảy năm chờ đợi, cuối cùng vì bao nhiêu sự ràng buộc của gia đình, em chấp nhận một cuộc hôn nhân.
Ôn quãng đời mấy mươi năm, em kể lại thư tôi viết : “ Anh sẽ câu cá phơi khô bán lấy tiền dành dụm để ngày trở về cưới em “. Kể lại chuyện khi tôi ở Nông trường Quốc Doanh trong thời gian tôi học tập cải tạo.Kể lại Trần Công Thành em trai của em xuống Cà Mau tìm tôi hai lần vào năm 1990 , 1992 nhưng không gặp.Tôi thích nhất là khi em đọc những bài thơ trong tập thơ tôi viết tay tặng em ở phòng Chiến Tranh Chính Trị năm 1973 . Những bài thơ theo em rất hay khác xa với những bài thơ bây giờ. Những bài thơ đã làm em “ chết cả đời “ .Em bảo ngày đó em thất tình tôi; còn tôi thì nói tôi thất tinh em. Thì ra , tôi và em thất tình nhau mà không biết.
Hoài niệm về quá khứ,chúng tôi cảm nhận được hạnh phúc vô cùng dù là thứ hạnh phúc khổ đau.,ly tán trong thời kỳ chiến tranh.Chấp nhận yêu tôi, em đã chấp nhận cuộc tình đầy nước mắt. Đi ngoài đường cũng khóc, ở giảng đường cũng khóc, đến nơi tôi lưu đày không gặp mặt cũng khóc. Đến và yêu như một sự run rủi của định mệnh, thất lạc nhau qua cuộc bể dâu và gặp lai nhau sau ba mươi mấy năm cũng là định mệnh. Định mệnh xui khiến một tiểu thư đài các trong một gia đình quyền quý lại yêu tôi.
Gặp lại nhau lúc đầu tôi lốm đốm bạc, em thì đã qua thời xuân sắc. Biết tin nhau mừng quá, nước mắt rưng rưng.Mới đó đã gần 40 năm, sắp hết đời người.Bồi hồi với bao kỷ niệm tràn về ký ức-ký ức vẫn hồng, kỷ niệm vẫn xanh và suốt một đời chúng tôi biết rằng đã mắc nợ nhau.

Thể nào ta quên được em
Dù đã dặn lòng đừng nhớ
Trời ơi ! Ngực gầy đau nhói
Như ai cắt trái tim người

Bao ngày qua-bao đêm rồi
Rượu buồn uống hoài chưa cạn
Cứ tưởng -ta hình-em bóng
Trăm năm bóng vẫn bên hình

Ngờ đâu tan vỡ cuộc tình
Ta-em-suốt đời chia cắt
Suốt đời bóng là ảo giác
Để hình thương mãi khôn nguôi

( Bóng và hình )

Tôi nghĩ tôi là hình- em là bóng, hình bóng không thể nào cắt rời được-nhưng có đôi lúc, tôi lại nghĩ bóng chỉ là ảo giác. Nhưng không, khi đọc bài thơ này trên VNTQ, em đã khẳng định rằng bóng và hình mãi mãi là một thực thể duy nhất bằng những câu thơ của em :

Anh đừng tưởng anh là hình – em là bóng
Ví dụ trăm năm bóng vẫn ở bên hình
Dù thời gian có làm dang dở cuộc tình
Để em -anh suốt đời ngăn cách
Để anh biết :
Suốt đời bóng em không là ảo giác
Và để hình anh thương nhớ mãi khôn nguôi

Trong thời gian gần đây, tôi gặp lại nhiều “ người muôn năm cũ “, người tôi mang ơn cũng có , người mang ơn tôi cũng có .Tôi nhờ “ may mắn “ có một chút “ tiếng tăm” nên chỉ cần lên những công cụ tìm kiếm gõ tên là sẽ có câu trả lời. Chính vì thế mà họ gặp lại tôi .Nếu không, e rằng “ bóng chim tăm cá “ với thời gian đã xa lắc xa lơ, người góc biển kẻ chân trời khó lòng hội ngộ sau mấy chục năm ly tán.

Có những lúc tôi cảm thấy hết sức cô độc trước cuộc đời và cuộc sống.Lúc bệnh hoạn, tôi tự dưng sợ chết, sợ tâm niệm của mình chưa kịp hoàn thành- sợ ước mơ đi hết một vòng đất nước mà ngày xưa binh đao khói lửa không thể nào thực hiện sẽ không bao giờ trở thành hiện thực- sợ người xưa không gặp lại người xưa. Phải chăng có nhiều tuổi rồi, quỹ thời gian còn lại càng ngắn càng sợ chết chăng ? Chính vì những ám ảnh đó mà tôi có bài thơ dự báo về cái ngày mình ra đi.

Thế rồi trái tim anh ngừng đập
Thân thể dần dần lạnh tanh
Ý niệm về không gian - thời gian không tồn tại
Anh biết mình đã chết
Khi mơ hồ thấy mọi người vây quanh khóc than thống thiết
Mọi người thay phiên nhau kể lể về ngày xưa…ngày xưa anh còn sống
Ngày xưa dĩ nhiên luôn luôn là tốt đẹp – luôn luôn vô cùng cảm động
Dù thương hay ghét - không ai không ca ngợi
( Bởi chẳng ai nỡ nói xấu người chết bao giờ !)

Thế rồi em cũng đến - thắp nén hương giã từ
Và đặt lên ngực trái chỗ trái tim anh – một bông cúc vàng với lời vĩnh biệt
( Hãy thanh thản mà đi - hãy để lại thế gian những đau khổ triền miên – bao mối tình oan nghiệt
Một đời anh đã trót đa mang )

Mưa sẽ đầy trời lúc di chuyển áo quan
Rất nhiều … rất nhiều bàn tay vẫy-rất nhiều đôi mắt ướt
Có tiếng kèn- tiếng trống- tiếng đọc kinh -tiếng khóc
Tiễn đưa linh hồn anh đi vào cõi vĩnh hằng
Xe tang sẽ chạy ngang con đường
Nơi quán cóc anh thường uống cà phê buổi sáng
Nơi quán nhậu anh thường ngồi tới khuya nghe còi hụ giới nghiêm – nghe vu vơ tiếng súng
Nơi anh em thường tụm năm - tụm bảy ở Ngã tư quốc tế bàn chuyện chiến tranh –mơ ước hòa bình
Hoặc tấp qua trước cửa rạp Nguyễn Văn Hảo vừa ăn tô mì bình dân – vừa xem pano quảng cáo nữ nghệ sĩ Thanh Nga diễn vai chính trong vở tuồng cải lương “ Sơn nữ Phà Ca “

Xe tang sẽ dừng lại Thư viện Quốc gia
Cho anh nhìn lần cuối cùng chỗ mình hò hẹn
Hàng cây bên tường biệt thự nhà ai vẫn nở hoa màu tím
Màu tím hơn ba mươi năm anh da diết nhớ thương
Da diết chờ đợi một người
Da diết chờ đợi một mối tình
Da diết chờ đợi một cái nắm tay
Da diết chờ đợi một nụ hôn nóng hổi nồng nàn

Xe tang sẽ dừng lại cổng nghĩa trang
Người ta khiêng anh bỏ dưới chiếc hố sâu đào sẵn ngày hôm trước
Người ta sẽ rải hoa – sẽ lấp đất
Anh không còn thấy em- không còn thấy mặt trời- không còn thấy cỏ cây – không còn thấy những gì anh muốn thấy

Vĩnh biệt em
Vĩnh biệt Sài Gòn

( Vĩnh biệt Sài Gòn ngày anh chết )

Sự ra đi là lẽ thường hằng của con người, không ai ngoại lệ. Trong chiến tranh tôi đã không chết và không sợ chết. Nhưng đến lúc cuộc đời bước vào ngưỡng cửa mùa thu, bỗng dưng đôi lúc tôi sợ chết lạ lùng . Đôi lúc tôi lại muốn chết, ví chết là một giải thoát mọi hệ lụy , đa mang của kiếp nhân sinh.Không còn thương yêu, giận hờn, buồn vui trước những gì xảy ra trong cuộc sống, cuộc đời không được vui của mình.

Tôi thường hay tủi thân vì mình như một loài chùm gởi sống nhờ thân cây nào đó.Buồn nhiều hơn vui. Lớn tuổi rồi, không làm được gì, mà có muốn làm cũng” lực bất tòng tâm “, có một nơi an ủi tâm hồn thì lại bị cô lập, hất hủi .
Nhớ những ngày đập đá đôi bàn tay chai sần tóe máu, đôi kiếng cận bị mảnh vụn của đá nhăm nhăm như một vùng bị bom B.52 rải thảm. Nhớ những bữa cơm ăn với muối mà không đủ no. Nhớ những trận đòn thù cắn răng không một tiếng rên. Nhớ mối tình dang dở vì chiến tranh , vì con người vùi dập. Tất cả là ký ức, là quá khứ xa xăm, là hiện tại, là vết thương tôi không thể quên dù tôi không oán hận.

( còn nữa )

Hồi Ký Linh Phương - kỳ 35 -

- Kỳ 35 -

Tôi đã đi giữa chiến tranh khốc liệt , qua nhiều cánh rừng, nhiều con sông , nhiều cụm núi., nhưng luôn nhớ đến một người con gái ngày đêm đang đợi chờ tôi ở kinh kỳ phồn hoa. Khói lửa, đạn bom, tù đày đã ngăn bước tôi về với em, về với người tôi thương yêu nhất trên đời. Chiến tranh có lý do để lướt qua những cảnh đau thắt lòng, những nhớ thương dằn vặt khi chia ly. Tôi cũng ngỡ chiến tranh sẽ không kéo dài, chỉ một vài năm nữa thôi, cũng như Thu Hồng cũng ngỡ vài năm nữa thôi .

Lúc tiễn anh cầm súng lên đường
Em ngỡ chỉ vài năm xa cách
Chỉ vài năm thôi mà muốn khóc
Giấu khát khao-hy vọng-vào lòng

Một vài năm nữa thôi, vậy mà :

Mới đó đã gần mấy mươi năm
Chưa một lần chúng mình gặp mặt
Hòa bình anh vẫn còn thất lạc
Trái tim em hóa đá đợi chờ

Mấy mươi năm trôi qua, vết thương chiến tranh chưa thể nào lành miệng, cuộc chia ly vẫn chưa kết thúc trong lòng dân tộc Việt Nam. Trong những tháng năm tôi băng mình trong lửa đạn, những năm tháng lưu đày . Nhật ký của em đầy ấp nhớ thương, em viết :

Ngày 20/03/1974

Buổi trưa ở đây oi nồng hơn tất cả mọi nơi. Nắng bốc khói trên mái tôn đỏ chót, có những ống khói đen ngòm như xưởng máy. Em ngồi đây. Phòng kiểm soát. Nghe tim mình đau nhói từng hồi, xót xa đôi mắt theo làn vôi đỏ . Bức tường cao ngất như không bao giờ có nơi tận cùng. Anh Phương mịt mù quá, có thể anh chỉ cách em một bức tường này, có thể anh ở cuối những căn phòng kia ? Lá thư anh viết cho em từ dãy hành lang đen tối , không đủ cho em có thể hình dung ra chốn anh ở ra sao ? Và em không hiểu tại sao em lại đến đây ngày hôm nay ? Bởi một lý do nào xui khiến ? Tình yêu của anh ? Vì lời lẽ những lá thư anh viết cho em chăng ? Tình cảm đã im lìm chết trong tim tự lúc nào, nhưng em biết chắc em vẫn còn rung động, sợ hãi, lo lắng cho anh khi cuộc đời anh bị giam hãm trong thành lũy kiên cố của chiến tranh, thu hẹp giữa khoảng trời u uất này . Anh có thể không thấy được ngày mai , ngày mai đất nước hòa bình, ngày mai anh về với em . Đôi khi em tự hỏi với lòng là tại sao người ta có thể cư xử với anh như thế. Em bỗng muốn biến thành thiên thần chắp đôi cánh cho anh Phương của em niềm vui , dù là giây phút ngắn ngủi trong đời người cầm súng. Như bây giờ- hôm nay, em đã đến , nhưng không cách nào gặp được anh, gặp được Phượng Hoàng thương yêu của em.

Anh ơi ! Anh nào biết em đang ở đây , thật gần anh trong gang tấc mà cũng xa anh vời vợi nghìn trùng. Định mệnh đã xui khiến em gặp anh trong hoàn cảnh đau lòng. Vì anh là một quân nhân. Em quan niệm thi sĩ là lãng mạn, mà em không phải là Mộng Cầm của Hàn Mặc Tử. Em là một Mai Đình u ẩn kề cận người yêu khi chàng bị mọi người xa lánh vì chứng bệnh nan y. Em sẽ cố gắng cho anh niềm tin trong suốt những tháng năm lưu đày trên chính quê hương của mình. Rồi ngày anh trở về, em quay lưng cho anh yên tâm lập lại cuộc đời , tương lai sự nghiệp. Tất cả rồi sẽ dần lắng đọng như một ngày vừa dứt, như một cơn mưa vừa tạnh . Rồi anh tỏa sáng trên con đường văn học nghệ thuật. Em sẽ thật vui mừng, dù có sống âm thầm trước hào quang của anh , trước mái ấm của anh . Buồn lắm, nhưng biết làm sao hơn ? Nhiều khi em muốn đem đời mình nương nhờ cửa chùa, làm ni cô quét lá vàng rơi mà âm thầm thương, âm thầm nhớ anh.. Nhưng khổ thay , em còn nhiều thứ ràng buộc. Và còn một điều mơ hồ, mong manh mà em chưa rõ cứ ràng buộc lấy em. Em chỉ biết nhếch môi chua chát mỉm cười khi chợt nhớ tử vi bảo rằng :Em sẽ sung sướng một đời, chồng con hiển đạt. Ôi ! Trớ trêu thay !

Ngày 14/06/1974

Nhà số 9. Xuất hiện một người mang dáng dấp và khuộn mặt của Linh Phương. Mình xao động quá chừng, nhớ Phương tới nỗi nhào lên xe chạy bay ra nhà thờ Đức Bà mà đứng khóc một mình. Đứng hàng giờ mà tưởng tượng Phương đang ở đâu ? Làm gì ? Có nhớ em không ? Ừ ! Thì ra là quá khổ.

“ Ta lạy ta ăn năn
Yêu anh ta quá khổ
Trọn một kiếp nhọc nhằn…”

Lạy trời cho tôi quên được “ hắn “, quên được anh .

Ngày 18/06/1974

Nghe tin anh đi vào nơi gió cát, mình nghe chút gì lành lạnh sống lưng. Quả thật rồi, anh đã biền biệt xa em , chỉ gặp nhau một lần là đủ sao anh ? Bao giờ cũng như bao giờ, anh lúc nào cũng bi quan. Và bây giờ đúng như em nghĩ , tât cả rồi sẽ như đám phù vân….
…..
Ngày 17/07/1974

Nhà số 9. Người mang hình bóng của Linh Phương đã trở lại ngôi nhà số 9. Buổi chiều ra đứng ở Balcon nhìn xuống xóm, mình đã thấy hắn đứng ở khung cửa bao giờ. Hắn ra dấu và tới nhà ngỏ ý muốn mượn cây đàn, còn cả gan bảo mình xuống hát một bài nữa chứ . Hắn nhìn lên, gọi khẽ :” Xuống đây hát một bài đi, tóc thề ơi ! “. Vô duyên quá đi, nhưng lỗi tại mình cứ nhìn người ta chằm chằm, dáng dấp của Phương. Cái bọt nước thứ nhì của cái bọt nước thứ nhất. Rộn rã, tưởng như mới ngày nào gặp Phương. Nhưng tức tối, bởi vì hắn chứ không phải là Phương của em, dù hắn có muôn ngàn lần giống Linh Phương. Hãy xem hắn như một người lạ, cầu trời cho mình đừng thấy giống Linh Phương, để phải sững sờ nhìn hắn mà mơ- một giấc mơ tai hại…
….
Ngày 02/09/1974

Hôm nay không có tiết học. Mọi người trong giảng đường ra về gần hết. Chỉ còn lại một mình. Mình đã từ chối lời rủ đi ăn kem của Thảo, của Triết , để ngồi một mình suy nghĩ đến anh . Tại sao em không nhận được thư anh ? Phương ơi ! Em đã viết cho anh 6 lá thư rồi kể từ ngày biết tin anh đi vào nơi gió cát. Em thật nóng lòng muốn biết tại sao ? Tại sao ? Anh ơi ! Nước mắt đã rơi xuống ướt cả một bên má, ướt cả tóc. Tội nghiệp em chưa anh ? Em muốn biết tại sao em luôn bất hạnh trong tình yêu. Em chưa hề biết cảm giác hạnh phúc khi yêu. Khi anh đã rời xa em biền biệt thì em mới biết rằng em yêu anh tha thiết. Những dòng chữ, những vần thơ luôn ám ảnh em- em đã đọc đi đọc lại nhiều lần, lúc nào cũng ở cùng em. Hãy viết thư cho em đi Linh Phương . Em chờ anh .

Ngày 07/12/1974

Vừa đi học về , nhìn thấy trên bàn tờ thư nhỏ, nhỏ hơn lá thư bình thường .Mình run rầy lạ lùng. Ôi trời ! Thư của anh . Nước mắt cứ chực trào ra, tim đập rộn ràng . Anh vẫn còn đây, vẫn còn nhớ đường Lê dấu ái như anh vẫn thường gọi, nhớ tới chim di tội nghiệp của anh. Thư anh không dài, nhưng gói ghém tất cả những yêu đương mà em mong mỏi., đợi chờ . Có một điều anh nói là anh không nhận được thư em, anh còn nói lúc này anh mập lên được một tí, nhờ có tài văn thơ mà đỡ tấm thân.. Em mừng quá , nước mắt cứ tuôn trào không giấu diếm được ai.
Buổi tối mình cứ đọc đi, đọc lại những dòng thư mà tưởng tượng Phương đang ở đâu đó trên quê hương của mình. Và Phương có thể hiểu được mình đã nghĩ về anh nhiều như thế nào. Còn 2 ngày nữa là đúng một năm kỷ niệm ngày mình đến Phòng Chiến Tranh Chính Trị gặp Linh Phương . Anh ơi ! Em sẽ viết thư cho anh ngay khi em học bài. Em yêu anh .

Năm tháng đao binh, tử - sinh là trò chơi của tuổi trẻ sinh ra và lớn lên trong thế hệ chúng tôi. Thế hệ đầy đau thương mất mác mà chúng tôi bắt buộc phải tham dự , không thể nào khác hơn. Trong thời điểm ấy, sự bi quan về cái chết, về những thương tích tật nguyền ,là điều tất yếu , là hệ lụy của chiến tranh dai dẳng hơn 20 năm trên quê hương giàu xác chết, nghèo tình người. Nên bài thơ “Để trả lời một câu hỏi “ hay “ Kỷ Vật Cho Em “ của tôi , nhạc sĩ Phạm Duy phổ thành ca khúc đã nói lên thảm cảnh bi đát mà tuổi trẻ chúng tôi phải chấp nhận nó như trái tim cần hơi thở, như con người sống phải cần ăn uống và tình yêu. Tâm trạng buồn bã ảnh hưởng không ít trong thơ văn của những nhà thơ, nhà văn trực diện với chiến tranh Việt Nam. Và bài thơ “ Cho đau lòng lẫn khuất “ của tôi viết từ mặt trận miền Tây gửi Thu Hồng với lời : “Tặng Thu Hồng qua ngôn ngữ nam bộ của quê hương mẹ thân thiết nhất đời Linh Phương “ đã chứng minh điều tôi nói.

Ơi mùa xuân rồi ta hoài ốm yếu
Tợ cây khô nằm lã ngọn đợi chờ
Tay xanh xao thư viết gởi tên người
Em yêu dấu như tình ta tươi mát
Em yêu dấu bỗng gần trong gang tấc
Kẻ nghìn trùng người biền biệt mù xa
Em cứ đi về ngang ngõ phồn hoa
Gọi ngàn tiếng khi đời nhau trắc trở

Gọi ngàn tiếng từ trong ngôi mộ cổ
Rất thật thà ta mặc chiếc áo quan
Ôi hồn ma bóng quế tự trăm năm
Ta hiển hiện cho đau lòng lẫn khuất
Ta vời vợi cho nụ cười chợt tắt
Người quên chi người tội lắm người ơi
Người áo vàng người trông thật là thơ
Ta tưởng tượng em đồng bằng châu thổ
Ta tưởng tượng em miền Tây nam bộ
Tình tứ làm sao em nói em dìa
Tình tứ làm sao giọt lệ đầm đìa
Dáng thanh thoát với môi hồng mắt biếc

Người đã khóc khi liệm ta dưới huyệt
Đất cũng buồn ôm trọn nắm xương khô
Bia đá cũng đau ai dựng trước mồ
Người còn sống thương người mới chết
Người đứng đó cho đau lòng lẫn khuất

Tình yêu của Thu Hồng và tôi đi trong lửa đạn mịt mù, đi qua ngần ấy chiến tranh- tù đày -ngần ấy khổ đau- ngần ấy biền biệt cách xa vời vợi hơn ba mươi năm mới có ngày biết tin tức nhau. Ngần ấy thời gian vẫn không nguôi hy vọng dù tưởng chừng như vô vọng sau khi kết thúc chiến tranh. Tình yêu chúng tôi với ngần ấy thời gian cách xa đau khổ nhưng ở tận cùng trái tim chúng tôi không hề có cuộc chia ly. Mãi mãi chúng tôi không hề lìa tan , bất cứ hoàn cảnh nào, tình yêu vẫn tồn tại cho đến ngày xuôi tay nhắm mắt .

( còn nữa )

Hồi Ký Linh Phương - kỳ 34

- Kỳ 34 -

Nhờ internet mà có những người xa nhau , mất liên lạc với nhau hằng mấy mươi năm sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 đã tìm lại được nhau. Thật là kỳ diệu, dù cách xa hơn nửa vòng trái đất, nhưng cuối cùng rồi cũng hội ngộ qua những công cụ tìm kiếm của Google hay Yahoo. Trường hợp tôi và Thu Hồng biết tin tức nhau vào ngày 9 tháng 10 năm 2009 cũng nhờ công cụ Google .Nhạc sĩ Nhật Linh điện thoại tìm được tôi ngày 07/06/2010 cũng nhờ vào các trang web. Hay tôi với Dạ Hương cũng vậy .Tôi nói đó là điều kỳ diệu, thay thượng đế sắp đặt cho những người muốn tìm nhau sẽ gặp nhau, cũng không gì quá đáng .
Mới đây, ngày 08/06/2010 tôi nhận được email với tên Trần Xa Xứ, nội dung :” Linh Phương khỏe không ? Tình cờ đọc thấy Linh Phương trên trang web ,nên gởi bạn bản photo này. Linh Phương có nhớ ra không ? Thân mến. Trần Xa Xứ “. Cái tên Trần Xa Xứ lạ hoắc tôi không biết là ai, nhưng nhìn vào tấm ảnh Trần Xa Xứ gửi , tôi không thể nào quên.Tấm ảnh tôi chụp với Phong Linh Trần Nguyệt ( Nha Quân Pháp ) trước cửa Phòng Chiến Tranh Chính Trị năm 1971.Tôi trả lời email cho PL.Trân Nguyệt là tôi nhớ chứ, đã 37 năm rồi . PL.Trần Nguyệt gởi tiếp cho tôi emai nôi dung :“Không ngờ Linh Phương nhớ dai như vậy. 39 năm rồi, không phải là 37 năm, vẫn còn nhớ y nguyên. Thỉnh thoảng dọn dẹp những tấm hình cũ, nhìn hình tôi cứ nghĩ không biết bây giờ Linh Phương ở nơi nào ?... Hồi đó, tôi thích 2 câu thơ của Linh Phương cho đến bây giờ vẫn nhớ :

“… Con đường buổi chiều anh đứng đợi
Người có mùi da thơm lá cây…”

Cầu mong Linh Phương được nhiều sức khỏe và niềm vui. Hy vọng có dịp mình sẽ gặp nhau…”.

Nếu không có internet thì làm sao chúng tôi có ngày gặp lại và nói với nhau những lời mừng vui như thế này. Tôi nhớ PL.Trần Nguyệt cao lêu khêu, nhớ Kỳ , nhớ Công Thành, nhớ Thiếu Tá Danh-những người anh, người em ,người bạn tốt của tôi. Tôi vẫn thường nghĩ, như PL.Trần Nguyệt đã nghĩ : không biết bây giờ những người anh, người bạn tốt ấy giờ ở nơi nào ? Cuộc sống ra sao ? Còn sống hay đã chết ?

Những biến cố trong cuộc đời khiến nhiều khi tôi tự hỏi tôi là ai ? Mấy mươi năm con đường tôi đi đúng hay sai ? Trước năm 1975, tôi được cho là phản chiến với “ Kỷ Vật Cho Em “ .Sau 1975 , tôi lại được “để ý “ vì những bài thơ bày tỏ chính kiến và những trăn trở trong lòng mình .
Chiến tranh rồi hòa bình ,tôi không biết tôi là ai với lý lịch đen ngòm. Tôi đã hồn nhiên làm một kế toán trưởng thương nghiệp, bị đuổi thất nghiệp chạy vào một huyện làm kế toán xây dựng cơ bản . Không sống nỗi đi làm kế toán Cửa Hàng thu mua cá xuất khẩu cho Singapore. Cửa Hàng đóng cửa lại ra đi tìm đất mưu sinh.Làm thơ gởi báo lấy tiền nhuận bút .Cuộc đời bị dập vùi biết bao lần, người ta xúm lại “đánh hội đồng “ bao lần ,tôi không hề mảy may oán hờn , không hận ai dù là những người nhẫn tâm hại tôi. Không hề than trách mà vẫn sống hồn nhiên và vẫn tha thiết yêu cuộc đời này, yêu con người dù tinh khôn hay dại khờ ; dù trung thực hay xảo trá, thủ đoạn. Và tôi đã viết bài thơ nói lên tâm trạng thật hồn nhiên của mình trước thói đời, trước những nhiểu nhương của xã hội kim tiền.

Em cứ trách- ta- tên- nhu nhược
Chịu đớn hèn để được an thân
Nhưng đừng khóc vì ta lận đận
Ba mươi năm phiêu bạt giang hồ

Ba mươi năm cuối đất cùng trời
Ta chìm nổi giữa hai lằn đạn
Thương em –thương bao mùa ly loạn
Mắt buồn chờ chim mõi cánh bay

Em cứ trách – ta- tên- khờ dại
Chẳng bon chen- chẳng biết lọc lừa
Chẳng hận thù –chẳng biết hơn thua
Hồn nhiên sống - bao dung- độ lượng

Ta vẫn nghĩ - nhân gian cõi tạm
Hà tất gì một chút hư danh
Bắt chước chi Tần Cối nịnh thần
Bày mưu hại Nhạc Phi trung liệt

Em cứ trách- ta- tên- ngờ nghệch
Trước thói đời thay trắng đổi đen
Rượu “ dỏm “ đánh đồng cùng rượu “ xịn “
Quân bất lương ngang bậc thánh hiền

Gác kiếm lâu rồi ta gác kiếm
Mặc cho giòi bọ hóa thành người
Mặc cho thiên hạ mưu cầu lợi
Ta ngồi tưng tửng uống rượu suông

Em cứ trách – ta – tên – cà chớn
Ba mươi năm bỏ biệt Sài Gòn
Nhưng đừng khóc ngày ta khuất bóng
Cho hồn thơ đau mãi khôn nguôi

Xin tạ lỗi- muôn vàn- tạ lỗi
Lần ra đi không hẹn buổi về
Ba mươi năm để em lặng lẽ
Soi bóng mình bên ngọn đèn khuya

( Ba mươi năm đời ta-đời em )

Ngoái nhìn lại mấy mươi năm dài trôi qua, con đường tôi đi có buồn vui , đau khổ và hạnh phúc. Tuổi thơ không được sung sướng như những người khácLớn lên chưa được một lần hò hẹn đã vội vàng cầm súng ra chiến trường, nổi trôi theo vận nước . Ra đi không biết hận thù là gì, tâm hồn mang đầy yêu thương .Lúc đó, tôi rất thích bản nhạc “ Bà mẹ phù sa” của Phạm Duy qua tiếng hát của ca sĩ Hoàng Oanh .Nội dung bài hát kể về một bà mẹ phù sa ở giữa vùng xôi đậu , lúc Quốc Gia , lúc Giải Phóng Miền Nam.

“ Tôi nghe người ta kể chuyện. Nên hát bà con cô bác nghe. Xin hát bà con cô bác nghe, cô bác nghe.Mẹ người, mẹ người ở đất phù sa. Mới 50 mươi tuổi đã già như 80.
Mẹ ngồi, mẹ ngồi bấm đốt ngón tay. Xóm tuy mà tuy xóm nhỏ,đổi thay, đổi thay bao lần.
Ù là ù.u . ơ . ơ. ù.. ơ. Không ai chê Việt Nam ,dân tộc ta thiếu sức hùng. Mà người thì quanh năm ,phải ôm lấy hãi hùng.Năm mươi năm làm dân ,chưa được mấy lúc mừng.
Vậy mà mẹ không than, chỉ sống với lòng thương…”

Rồi một ngày ,có anh cán bộ Xây Dựng Nông Thôn , tên là anh Ba về thăm mẹ. Đang khi vui cười thì có tiếng súng nổ dưới vườn . Bà mẹ phù sa mới lùa anh xuống trốn dưới gầm giường .

“…Mẹ già, mẹ già ở túp lều tranh. Đói no ai biết, rách lành ai có hay. Một ngày, một ngày tháng 8 năm 62. Có anh, là anh Ba cán bộ . Về đây, về đây tuyên truyền. Hò là hò ơi..ơi.. Hò ơi..Anh thưa, anh học xong, chiến lược giữ xóm làng. Mẹ gật gù nghe anh và xin rất cám ơn. Đang khi anh cười vang, ai nổ súng dưới vườn. Mẹ vội lùa anh Ba vào trốn dưới gầm giường…”

Xong, mẹ ra đón khách. Khách của mẹ không ai khác hơn là anh Tư đi Giải Phòng Miền Nam cũng về ghé thăm mẹ .. Đang nói chuyện, mẹ trông ra đường mương thấy Quân đội VNCH tới gần . Mẹ vội lùa anh Tư cũng trốn dưới gầm giường .

“…Mẹ cười, mẹ cười trong lúc thiệt vui. Bước ra đón khách, thấy người cũng rất quen.
Mẹ mời, mẹ mời ăn miếng bánh men. Hỏi thăm là thăm sức khỏe và khen, và khen anh hiền lành. Đồ là đồ mi fa đố đồ mí fa… Anh xưng tên là Tư đi giải phóng xóm làng.
Mẹ gật gù nghe anh, và xin rất cám ơn. Trông ra trên đường mương, quân đội đã tới gần.

Tới đây là xong nửa chuyện, không biết rồi ai sẽ cứu ai . Không biết rồi ai sẽ cứu ai ?
Sẽ cứu ai ? “

Bà mẹ phù sa tiêu biểu cho bà mẹ Việt Nam hồn hậu , lúc nào cũng thương yêu con cái như biển Đông. Mẹ che chở , bảo vệ cho con cái dù là đứa con bên này hay đứa con bên kia cũng là con của mẹ. Bà mẹ Việt Nam không bao giờ vì đứa con này mà bỏ đứa con kia. Và anh Ba hay anh Tư trong cuộc chiến tranh này là những anh Ba, anh Tư người Việt Nam chất phát , hiền lành , vì hoàn cảnh lịch sử phải cầm súng đánh nhau. Đánh nhau không một chút thù hằn, không một chút oán hận . Tôi tin điều ấy, tôi khát khao điều ấy , cho nên tôi đã không ra đi trong ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Nhưng than ôi ! Tôi cũng không biết khóc hay cười cho những gì tôi đã chọn lựa khi ngoái lại nhìn mấy mươi năm cuộc đời mình..Sắp hết đời người, nhưng tôi cứ ân hận , cứ dằn vặt khôn nguôi với bao điều đã nghĩ , bao điều đã tin , bao điều tôi khát khao , bao điều tôi đã trải qua trong cuộc sống .
Và , tôi ân hận , dằn vật khôn nguôi với một người tôi thương yêu suốt thời trai trẻ cho đến bây giờ ., gặp lại nhau hơn mấy mươi năm , tất cả đều dở dang. Hẹn kiếp sau ư ? Kiếp này không trọn vẹn cho nhau thì làm sao có kiếp sau ?

( còn nữa )

Hồi ký Linh Phương - kỳ 33

- Kỳ 33 -

Đôi lúc hồi tưởng con đường mình đã đi qua, có niềm vui nỗi buồn- tôi ví đời mình như một khúc phim quay chậm đầy hỉ, nộ, ái, ố.. Bao bể dâu, khóc cười cùng nhân thế khiến tôi có cái nhìn tận tường về cuộc sống, về con người và tình yêu. Trong ký ức nửa nhớ, nửa quên của mình, tôi biết còn bỏ sót nhiều chuyện hoặc nhiều điều không muốn đề cập tới.
Tôi cám ơn số phận đã ban phát cho tôi những lận đận trong cuộc sống, cũng như cuộc đời .Vì có như thế, tôi mới viết được nhiều bài thơ bằng cảm xúc thật máu thịt của chính mình. Vì có như thế, tôi mới viết được nhiều bài thơ tình ca ngợi tình yêu, và tình yêu bước ra từ nỗi đau- hạnh phúc chưa níu được.

Em về đây ngủ giấc nồng
Cho anh nhặt lại từng bông hoa buồn
Thưa em tình rất tầm thường
Như trăm đau đớn về nương náu ngày
Mỗi năm mỗi thấy thật dài
Mỗi năm mỗi thấy em hoài cách xa

( Từng bông hoa buồn )

Bài thơ được làm vào những năm đầu thập niên 70, khi cuộc chiến tranh vào thời điểm này đã trở nên khốc liệt.Bom đạn, khói lửa ,chết chóc, thương tích tật nguyền, sự tàn bạo của chiến tranh không làm cho thơ tôi mất đi tình yêu trong thi ca. Vì tình yêu là vĩnh hằng, là bản tình ca vượt lên mọi bi hài của cõi nhân gian vốn chưa bao giờ độ lượng.
Tôi thường nghĩ rằng, nếu có kiếp sau thì tôi cũng vẫn làm thơ- bởi vì thơ làm cho tình yêu con người giàu thêm lên – tâm hồn con người hoàn toàn hơn. Con người mà nghèo đi tình yêu, khuyết tật tâm hồn thì con người ấy sẽ trở nên vô cảm, độc ác vô cùng . Tôi làm thơ để thấy tôi rất hạnh phúc trong thơ, dù hạnh phúc ấy nhỏ nhoi và kết tinh bằng nỗi buồn hay niềm vui tôi đã trải qua.

Sáng ngày 07/06/2010, tôi nhận được điện thoại của một nhà sư hỏi tôi : “ Anh Linh Phương có nhớ Mộng Long , nhạc sĩ bài “ Lá thư cuối cùng “ không ? Anh từ Canada về muốn liên lạc với anh “ Tôi vô cùng ngạc nhiên, cố lục lại hồi ức của mình . Ai nhỉ ? Đành chịu . Tôi chưa thể nhớ được . Tôi trả lời :” Tôi không nhớ “. “ Cùng ở với anh, anh là người đả cứu, đã bảo vệ cho Mộng Long . Tôi cho số điện thoại của anh cho Mộng Long , để anh ấy điện thoại cho anh nhé “ . Tôi đồng ý và cúp máy. Không thể nhớ một chút gì về cái tên đó . Thôi thì , chờ vậy .
Thỉnh thoảng tôi vẫn hay nhận được những cú điện thoại của vài người không quen biết. Họ nói , họ rất ái mộbài thơ “ Ky Vật Cho Em “, mấy chục năm trôi qua nhưng không thể nào quên được ray rức, đau đớn tận cùng của những người cầm súng ra chiến trường thời đó. Đôi lúc, họ lại hát cho tôi nghe hết bản “ Kỷ Vật Cho Em “ xong mới tắt máy điện thoại. Tôi rất xúc động vì những tình cảm ấy , tưởng đã nằm im trong quá khứ xa xăm rồi. Không ngờ vẫn như mới hôm qua- hôm qua cuộc chiến tranh vẫn còn đó.

Trưa ngày 07/06/2010 Mộng Long gọi điện thoại cho tôi., nhắc lại năm 1973 khi tôi ở Phòng Chiến Tranh Chính Trị. Thì ra, là nhạc sĩ Nhật Linh. Những ân nghĩa cũ tôi không còn nhớ vì đã 37 năm rồi . Tôi chỉ nhớ lần tôi gởi hắn nhờ Ba Nghinh ở Tiểu đoàn 2 Trâu Điên TQLC giúp đỡ . Chuyện nhỏ thôi , vậy mà Nhật Linh không quên .. Nhật Linh nói bây giờ về Việt Nam mở hãng phim TS , mời tôi hôm nào về Sai Gòn ghé Nhật Linh chơi.Nhật Linh nói tôi gởi cho hắn bài thơ “Đeo nhẫn đính hôn, nhưng không bao giờ làm đám cưới…” trong tập thơ Kỷ Vật Cho Em để hắn làm gì đó, tôi cũng không để ý tìm hiểu. Nhật Linh còn hỏi tôi nhớ Tuấn Khanh không ? Tuấn Khanh đang làm ở báo TT, Tuấn Khanh nhờ tôi xin số điện thoại của anh, để hắn viết một bài về anh trên báo . Tôi đồng ý .Nhưng tôi biết rằng , những bài báo viết về tôi sẽ khó được ra mắt đọc giả . Vì trước đó , đã có 2 người ở hai tờ báo phỏng vấn tôi, cuối cùng không đăng được vì lý do nhạy cảm trong thời điểm hiện nay .Tôi nghĩ, lần này cũng chịu chung số phận như những lần trước thôi.

Nhật Linh nhắc đến phòng C.T.C.T. làm tôi bồi hồi xúc động . Nơi đây,tôi có nhiều kỷ niệm cùng nhà văn Nguyễn Đình Thiều , cùng đứa em Trần Công Thành .Nơi đây, tôi có tình yêu Thu Hồng- người con gái áo dài vàng của 37 năm về trước đã đến cùng tôi như là một định mệnh .

Cảm tạ người
Khi mặc áo vàng
Khi uống ly sữa rồi em đứng hát
Ở một chỗ nào
Ở một chỗ nào
Để đời em hạnh phúc

( Chỗ nào để đời em hạnh phúc )

Định mệnh đã cắt rời tình yêu chúng tôi và cũng chính định mệnh kéo chúng tôi người góc biển- kẻ chân mây sau mấy mươi năm thất lạc tìm lại được nhau .Ngày trước, chúng tôi yêu nhau - biểu lộ tình yêu cho nhau chỉ có hai chúng tôi mới hiểu được ngôn ngữ tình yêu riêng của mình. Đôi khi , sự lãng mạn trong tình yêu chính là những gì không nói ra bằng lời .
Giấc mộng “ người xưa gặp lại người xưa “ không còn xa vời vợi nữa.Chúng tôi đã không mất nhau với ngần ấy thời gian dài đăng đẵng hơn nửa đời người.- thì bây giờ - sau này sẽ vĩnh viễn không thể mất nhau.Trong trái tim mỗi người chúng tôi đều có hình bóng của nhau, có khoảng trời riêng màu hồng, hồng như ngày chúng tôi gặp nhau và yêu nhau của năm 1973.

( còn nữa )

Hồi ký Linh Phương - kỳ 32

-Kỳ 32 -

Có người nói trong thơ tôi luôn có điều gì đó buồn bã như tiếc nuối dĩ vãng đã trôi qua .Điều ấy không sai dù biết rằng không thể níu lại được những gì đã mất . Khi về Sài Gòn vui chơi với bè bạn, tôi rất sung sướng mà quên đi tất cả . Tôi yêu Sài Gòn nơi tôi sinh ra , lớn lên đối diện với cuộc chiến tranh khốc liệt. Tôi nhớ Sài Gòn đầy kỷ niệm của tuổi thơ, tuổi thơ của tôi lớn lên bằng dòng nước đục ngầu – bằng hơi thở con Kinh Tàu Hủ bên kia cầu Chữ Y. Giống như tuổi thơ người bạn thân tôi là Vũ Trọng Quang đã tắm dòng nước đen ngòm dưới dạ cầu Muối , đã lớn lên trong tiếng rao của những đứa trẻ bán báo ở Khu Dân Sinh . Lớn lên , con đường vào đời của tôi không được suông sẻ và có hậu như bạn . Tôi có một số phận gian nan mà ước mơ nhỏ nhoi cũng chỉ là những mơ ước không bao giờ trở thành hiện thực .

Tóc đã pha sương , gần hết cuộc đời tôi vẫn sống chẳng khác loài chùm gởi . Đôi khi cảm thấy tủi thân, đau đến tận cùng vì một lời nói vu vơ nào đó vô tình chạm vào vết thương của mình . Ở ngoài đời, nếu nhìn vào cuộc sống của tôi, ai cũng cho rằng tôi là một người hạnh phúc hay ít ra cũng được hạnh phúc. Nhưng có nhiều điều tôi không thể viết ra, cũng như có những mối tình tôi không thể viết ra, vì nó không xứng đáng để mà đem vào một phần đời của Linh Phương .Ờ ! Dẫu sao tôi cũng được hạnh phúc , đau đớn hay ngọt ngào gì cũng là hạnh phúc của mỗi một con người . Tôi còn được làm thơ trải lòng mình trong những bài thơ tình yêu. Sau cuộc bão giông, tôi trở thành một con chi chi mềm nhũn để an phận sống nốt phần đời còn lại của mình .Bởi vì , chung quanh tôi, những người thân thiết, bạn bè, người thương yêu, hồng nhan tri kỷ đều lo lắng trước chuyện xảy ra vào năm 2008 kéo dài qua 2009 của tôi.

Trong đám bạn bè thân thiết ở Sài Gòn, chỉ có mình tôi trôi giạt xuống Cà Mau rồi Kiên Giang . Nhiều lúc thèm được trở về Sài Gòn , thèm được đi lang thang những con đường ngày xưa còn đi học . Rồi lớn lên , mới biết yêu nhưng chưa lần hẹn hò hay cầm tay người con gái nào, tôi đã bước vào đời quân ngũ .Tôi ra đi, bỏ lại sau lưng con bướm phượng của tuổi học trò, bỏ lại trang lưu bút ngày xanh đầy mộng mơ thời mới lớn . Tuổi trẻ của tôi, cũng như thế hệ chúng tôi sinh ra , bên này hay bên kia chiến tuyến ,lớn lên để cầm súng. Vâng ! Không thể nào khác hơn vì một Việt Nam chiến tranh và tù đày .

Tuổi trẻ chúng tôi không có những mối tình hồn nhiên như bây giờ- hồn nhiên yêu – hồn nhiên bệnh hoạn , hồn nhiên thụ hưởng mà không đánh đổi bằng bao xương máu như thế hệ của chúng tôi .Ngày ấy , mỗi một người chúng tôi, sống thật hối hả , yêu thật hối hả và nhiều người chúng tôi đã không có tình yêu thực sự .Bởi chúng tôi không có thời gian để yêu, để hẹn hò , thề thốt .Nói như thề, không hẳn tuổi trẻ ngày ấy không có những mối tình đẹp- tuổi trẻ ngày ấy chẳng những có những mối tình đẹp, mà còn có những thiên tình sử vừa đẹp, vừa đau khổ lẫn hạnh phúc cho đến mấy chục năm sau cuộc chiến tranh- vẫn còn đó. Như câu chuyện Trung Tá N. ( binh chủng TQLC ) cùng người con gái sông Hương-cô sinh viên văn khoa xứ Huế Lan Hương. Gia đình cô là một gia đình lễ giáo., bảo thủ - cha mẹ cô chống đối chuyện cô yêu một anh chàng đi một thứ lính dữ dằn , chết nhiều hơn sống . L. Hương đã bỏ tất cả để theo N. xuôi ngược theo những nẻo đường hành quân. Sau đó, L.Hương trở về với đứa con trong bụng, gia đình đành phải chấp nhận . Năm 1972 đứa con trai đầu lòng ra đời , ngày 30 tháng 4 năm 1975 ,L.Hương xuống tàu cùng bào thai trong bụng , còn N. thì bặt tin. Ở Mỹ, một mình nuôi hai đứa con thật nhiêu khê . Tháng 7-1980 là ngày cưới của L.Hương, 3 hôm trước ngày cưới , L.Hương nhận được thư nhà từ Huế nhắn với L.Hương rằng N. còn sống và đang cải tạo ở một nơi nào đó chưa xác định được .Sau 13 năm cải tạo , N. ra tù biết tin vợ con mình đang hạnh phúc ở Mỹ .Câu chuyện còn dài, nhưng đó là một trong những thiên tình sử vừa đẹp , vừa đau khổ khôn nguôi. Tôi đã nhiều lần chảy nước mắt vì chuyện của N. khi nghĩ đến chuyện của chính tôi.

Tôi khai sinh ở Sài Gòn, lớn lên ở Sài Gòn, nên dù cho sống chết nơi nào trên quê hương của mình tôi cũng nhớ da diết nơi chôn nhau cắt rốn. Thơ tôi vì thế có nhiều bài viết về Sài Gòn, dù hiện tại hay quá khứ.

“…Tay trắng – trắng tay về với biển
Lâu lâu nhớ quá khóc một mình
Cuộc sống chẳng dung đời kẽ sĩ
Thôi đành tóc bạc tiễn tóc xanh “

Tôi rất thực sự cô đơn khi sống một nơi không phải chính của tôi. Như câu thơ tôi viết , đôi lúc nhớ Sài Gòn quá, tôi đã yếu đuối khóc một mình . Tôi càng yếu đuối hơn sau ngày tôi bị nạn, nhiều người bạn văn nghệ không còn muốn dính líu gì với tôi, vì họ sợ liên lụy , ảnh hưởng đến họ. Thậm chí, ngay cả thời điểm bây giờ cũng còn có người muốn cô lập , nếu không nói là thù hằn tôi .Tôi đã sống những tháng năm như thế, sống mà không hề mặc cảm, không hề oán hận điều gì với cuộc đời , với con người.

Viết Hồi Ký về cuộc đời mình, là tôi muốn ghi lại một chặng đường dài từ trẻ thơ cho đến ngày từ giã cõi đời này.Trong đó, có những kỷ niệm buồn vui và có cái Tôi đáng ghét của mình – tôi sợ cái Tôi đáng ghét sẽ cường điệu ,thiếu khiêm tốn hay thiếu trung thực khi nói về mình . Nhưng tôi cũng yêu chính cái Tôi của tôi . Tôi yêu vì tôi yêu cuộc đời, yêu con người – dù cuộc đời , dù con người thiện hay ác, yêu tôi hay ghét tôi. Tôi yêu và tôi nghĩ rằng một khi mình thực sự yêu cuộc đời , yêu con người thì cuộc đời , con người cũng sẽ yêu mình . Viết Hồi Ký tôi cố gắng viết hết sức trung thực, còn những gì chưa được trung thực vì một lý do tế nhị nào đó, tôi sẽ không viết, hoặc viết tránh đi để người trong cuộc không phải phiền hà vì cái quá thực của tôi .

Cũng như những mối tình đi qua trong cuộc đời hay vẫn tồn tại trong cuộc đời của tôi- tồn tại vì mối tình đó sẽ mãi mãi không bao giờ đi qua – mối tình đó là máu, là thịt xương, là hơi thở của trái tim. Mối tình tôi cùng người xưa, có nhiều điều tôi không viết bởi nguyên do là như vậy .Cuộc sống hiện tại còn nhiều mối liên hệ ràng buộc chung quanh, còn một cuộc đời riêng mà tôi và người xưa không thể tách bạch hết những gì chúng tôi đã nói cho nhau nghe , sau hơn 30 năm cách xa. Cũng có thể khi đọc Hồi Ký của tôi nói về Thu Hồng -người xưa , ,bạn sẽ thắc mắc : sao không viết hẳn một vài kỳ , mà thỉnh thoảng lại chen vô ở nhiều kỳ khác ? Thưa, Hồi Ký là viết những gì đã trôi qua của cả gần hết một đời người- nên bất chợt nhớ gì tôi viết , nên không thể chỉ có một vài kỳ là chấm dứt với người cùng tôi hơn 30 năm , đúng hơn vào thời điểm này thì đã gần 40 rồi .Hoặc nói về Dạ Hương , tuy chỉ gần 4 năm thôi , nhưng ngần ấy thời gian cũng là những kỷ niệm ngọt ngào ,đôi lúc lăn tăn gợn sóng. Dù tình yêu còn hay mất, thoáng qua hay vĩnh viễn, tôi đều muốn thả tay ra thật nhẹ nhàng như cách đã đến với người tôi thương yêu và người yêu thương tôi.

Mối tình với người xưa thật sâu nặng, thật thiêng liêng mà tôi và Thu Hồng luôn luôn giữ trong lòng bằng tất cả sự tôn trọng thương yêu. Thiêng liêng không ai có thể nhẫn tâm chạm vào đó – và có muốn chạm vào đó cũng không chạm được.Mối tình tôi và người xưa đôi lúc có những điều nhỏ nhặt trong khi yêu nhau , nhưng đã trở thành bất tử . .Ngày xưa…Thu Hồng kể :” Những tờ giấy nháp anh làm thơ anh bỏ, Công Thành ( em trai Thu Hồng ) thường nhặt về cho em. Chữ viết anh thật đẹp, những bài thơ trên giấy nháp đôi khi chỉ có vài câu thôi, vậy mà em trân trọng, em gìn giữ coi như bảo vật trong cuộc đời mình “ Những cái rất nhỏ nhặt của em như thế,lại là biểu hiện cho một tình yêu lớn của chúng tôi. Tình yêu đó, không ai chạm vào được – dù họ là ai trong cuộc đời của tôi và Thu Hồng.Có nhiều điều mà hơn 30 năm trước tôi và Thu Hồng chưa nói hay chưa kịp nói, bây giờ sẽ nói hết những gì của ngày đó cho nhau nghe để ôn lại phần đời chúng tôi đã lạc mất trong cuộc đao binh.

Từ khi mới bắt đầu làm thơ , tôi không bao giờ có tham vọng rằng tôi sẽ nổi tiếng , sẽ là người của công chúng, buồn vui vì công chúng .Nhưng tôi lại có chút may mắn , có một bài thơ nổi tiếng khi phổ thành nhạc khúc Kỷ Vật Cho Em ( ? ). Tôi dùng từ “ có chút may mắn “ chắc không có gì quá đáng .Tôi nói “ có chút may mắn “ vì không phải nổi tiếng đơn thuần vì có một bài thơ phổ nhạc . Mà là dư luận có công nhận hay không?- Đó mới là yếu tố quan trọng cho sụ nổi tiếng của một tác phẩm. Cuộc đời đã ban tặng cho tôi chút tiếng tăm , bù lại cũng ban phát cho tôi những gian truân trong cuộc sống mà tôi phải gánh chịu. Theo thi hào Nguyễn Du thì chữ “ tài “ , chữ “ mệnh “ khéo là ghét nhau . Âu đó là lẽ thường tình , trời cho ta cái này sẽ lấy mất cái khác của ta mà thôi.

( còn nữa )

Hồi ký Linh Phương - kỳ 31 -

- Kỳ 31 -

Như tôi đã viết trong một đoạn Hồi Ký về những bóng hồng đi qua trong đời mình . Tôi là người đàn ông đa mang chữ tình, không chung thủy với người xưa. Từ ngày người xưa chìa bàn tay cho tôi nắm, nhưng tôi đã không nắm bàn tay thương yêu đó , để những đau đớn sau này cứ ray rức mãi lòng tôi .Nhưng tôi tự hào rằng ,trong tận cùng sâu thẳm trái tim, tôi không bao giờ quên người xưa , quên quá khứ xa xăm đó . Thơ tôi, nếu ai đã đọc sẽ cảm nhận được những sâu lắng thương yêu một người mà mấy chục năm qua không hề vơi đi , dù trong khoảng thời gian chúng tôi không biết được tin nhau , còn sống hay đã chềt qua cuộc biến động lớn lao của đất nước .

Trở lại thập niên 90, tôi có vài mối tình với những người con gái mới lớn, tuy chóng vánh nhưng cũng một phần nào làm trái tim tôi xanh lại để biết tôi vẫn còn một trái tim biết yêu , biết sống giữa cuộc đời này . Năm 1996, tôi có một mối tình với cô giáo trẻ tuổi đôi mươi ở một huyện giáp ranh với Thị xã ( bây giờ là Thành phố ), lúc tôi phụ trách “ Trang Viết Học Trò “ và mục “ Giài đáp thắc mắc tuổi mới lớn “ cho một tờ báo.Một mối tình chênh lệch tuổi tác như trong truyện ngắn “ Bản giao hưởng định mệnh “ tôi đã viết . Ph.T.Hương nhỏ hơn tôi 27 tuổi , những ngày đó tôi thường đến bên đây bến phà đợi em từ bên kia bến phà sang , rồi chở em đi chơi ở một tỉnh giáp với tỉnh Kiên Giang . Gần cả trăm lá thư của em gửi qua đường bưu điện cho tôi, cả trăm lá thư tình ngọt ngào thương yêu , tưởng sẽ vượt qua được trở ngại, gian truân trên con đường tình của tôi và em . Nhưng không, em đã không đủ nghị lực – bởi vì em quá trẻ khi phải đối diện với trùng trùng khó khăn trước mắt .Cuối cùng , tôi và em chia tay- em lấy chồng, nhưng không được hạnh phúc vì chồng em đã ghen với quá khứ của vợ mình .Sau này, em gửi thư cho tôi, nhưng tôi không trả lời thư em- tôi muốn em quên tôi , dù có đau khổ, nhưng sẽ qua đi- tuổi em còn trẻ dễ quên một người đàn ông như tôi.

Năm 1998 , tôi lại vướng vào một mối tình khác-có lẽ tôi là một người đa mang với tình yêu mà phần đời của tôi đã không đạt được .Phần đời thanh niên của tôi đã đánh mất khi cuộc chiến Việt Nam càng ngày càng khốc liệt trên quê hương điêu tàn . Rồi những năm tháng tù đày, khiến tôi khao khát được thương yêu bằng tình yêu của thời thanh xuân . Người con gái tên M. Hương, học lớp 12 vửa tròn 18 tuổi . M. Hương rất yêu tôi, em hãy còn bé bỏng ngây thơ- còn tôi, người đàn ông lớn tuổi hơn em rất nhiều, trài qua bao thăng trầm của cuộc sống . Gia đình M.Hương biết được đã chặn hết thư từ tôi gửi cho em . Mẹ M.Hương gửi cho tôi một lá thư , nếu tôi thương em thì hãy quên em đi, để cho em học hành . Tôi hứa với mẹ em sẽ quên em, quên mãi mãi , vì em không thể cùng tôi chung sống được . Em sẽ không chịu nỗi dư luận ở một vùng quê vì tôi và em là hai thế hệ khác nhau , chênh lệch nhau nửa đời người .Trong đoản văn “ Cánh buồm mùa thu “ qua giọng đọc của Yên Chi , tôi đã viết thay những gì em muốn nói với tôi khi em thi đậu vào trường Đai học Cần Thơ. Tôi và em chia tay nhau trong những tháng năm em ở ký túc xá .

Tôi đã sống bằng sự thương yêu và thương yêu những bóng hồng đã đến với tôi ,dù kết thúc là chia tay- đó là sự đớn đau lẫn hạnh phúc của cuộc đời ban phát cho tôi. Tôi là người đàn ông đa tình, hay đa mang chữ tình thì có một điều duy nhất -tôi vẫn mang canh cánh trong lòng mối tình sâu nặng cùng người xưa . Và những bóng hồng đi qua cuộc đời Linh Phương , chỉ là sự đi tìm lại hình bóng của Thu Hồng qua hình bóng của một người khác. Những bóng hồng như những chiếc lông ngỗng dẫn đường cho Trọng Thủy đi tìm gặp Mỵ Châu , và rồi nước mắt tình yêu của ngày ấy sẽ hóa thành ngọc biển đông .

Lông ngỗng ngày ấy Mỵ Châu trao
Trọng Thủy thầm giấu trong ngực áo
Ba mươi năm ngược xuôi tìm dấu
Thương ” sông dài cá lội bặt tăm (*)”

Hạt lệ hóa thành ngọc biển Đông
Lấp lánh mang nỗi buồn ly biệt
Không thể nào giống như truyền thuyết
An Dương Vương chém chết con mình

Trọng Thủy dang tay níu mối tình
Xa hơn nửa vòng quay trái đất
Mỵ Châu sống êm đềm hạnh phúc
Để tim chàng đau mãi khôn nguôi

Vầng trăng khuya nhỏ máu khóc đời
Mang giấc mơ theo đường lông ngỗng
Truyền thuyết vẫn còn trang để trống
Cho người sau viết chuyện tình xưa

( Truyền thuyết )

Sau những cuộc tình dang dở, tôi mệt mỏi không còn nghĩ đến tình yêu ngoài mối tình với người xưa tôi mang trong lòng . Tôi vẫn nhớ ngày tôi và Thu Hồng gặp nhau năm 1973 như là một định mệnh ,cột chặt hai trái tim thương yêu thời tuổi trẻ vào nhau. Tôi nói định mệnh là không sai, chúng tôi gặp nhau thật kỳ diệu trong một hoàn cảnh không giống như hoàn cảnh nào trong cuộc đời .Vậy mà chúng tôi yêu nhau, thuộc về nhau , dù có chia cắt hơn 30 năm . Ngày đó Thu Hồng mặc áo dài màu vàng, tóc dài – em rất đẹp . Tôi gọi em là tiểu thư vì trong gia đình em cũng đã là một tiểu thư đài các –trâm anh .Tôi gọi em là hồng nhan tri kỷ vì tôi biết , chúng tôi xa nhau bao nhiêu năm đi nữa, thì chúng tôi vẫn như chưa hề có cuộc chia ly nào hết. Trái tim mỗi người chúng tôi đều có một góc dành cho nhau đến khi xuôi tay nhắm mắt . Còn Thu Hồng gọi tôi là Phượng Hoàng, vì em biết rằng tâm hồn tôi rộng lớn, sẽ bay cao giữa bầu trời mênh mông , không chiếc lồng sắt vĩ đại nào có thể nhốt được Phượng Hoàng của em .

Tưởng trái tim tôi đã chai sạn qua những mối tình mà tôi cho rằng không đáng để được đưa vào Hồi Ký của mình . Bất ngờ , năm 2006 tôi và Dạ Hương quen nhau từ một website mà em là một trong những người trong ban điều hành .Tôi và Dạ Hương quen nhau, tôi nghĩ đến một sự trùng hợp về mẫu tự của nhân vật trong những mối tình đi qua cuộc đời tôi . Mẫu tự H., như một cái gì cứ bám chặt lấy con đường tình đầy trắc trở ,gian nan . Từ bài thơ phổ nhạc Kỷ Vật Cho Em , tôi tặng cho người con gái tên Hương –rồi những mối tình dang dở tôi viết trong Hồi Ký này, cũng như những mối tình không được viết ra – họ đều có mẫu tự H. đứng đầu .

Quen với Dạ Hương ,trái tim tôi lại bắt đầu có những nhịp đập bất thường, bắt đầu cho một tình yêu xa vời – tình yêu nửa vòng trái đất, nhưng vẫn là một tình yêu tôi trân quý. Trân quý vì Dạ Hương là người cùng tôi đi trong những ngày giông bão ập xuống đôi vai mỏng manh của một người làm thơ.Tôi và Dạ Hương yêu nhau từ những ngày tháng năm giông bão ấy .Tinh thần tôi lúc nào cũng căng như sợi dây đàn, chỉ cần chạm nhẹ là đứt. Những ngày tháng năm đen tối ,chỉ có Dạ Hương chia sẻ cùng tôi theo từng diễn biến bất lợi mà người ta áp đặt cho tôi .Dạ Hương là nguồn động lực để tôi đứng lên lúc sắp ngã quỵ bởi cái ác của con người . Dạ Hương khóc trước cái đau mà tôi hứng chịu-em đau như chính cái đau của tôi. Có người suy đoán, Dạ Hương là người yêu cũ của tôi khi còn ở Việt Nam, đến bây giờ Dạ Hương và tôi mới gặp lại .

Khi tôi chưa qua khỏi giông bão , thì má từ giã kiếp người sau những cơn hành hạ của bệnh ung thư .Kế tiếp tôi vào bệnh viện cấp cứu, phải phẫu thuật .Dạ Hương lo cho tôi vừa tinh thần lẫn vật chất, cũng như một số bạn bè ở hải ngoại đã giúp đỡ cho tôi . Trong những ngày giông bão đó, tôi đã viết tặng cho Dạ Hương bài thơ “ Trên mâm rượu nhạt “ :

Chạy trốn nỗi buồn - nỗi buồn hoá thành thiên thạch
Rơi xuống lòng anh hằng hà sa số vết thương
Này ngực gầy bao năm trời hứng chịu bão giông
Này đôi chân bảy dặm bao lần anh vấp ngã
Đôi chân ngày xưa thách thức cùng sỏi đá
Sỏi đá phải mềm cho chân cứng bước đi
Giấc mộng đời người chưa hội ngộ đã chia ly
Trên con đường tình đầy gian nan trắc trở
Hạt hạnh phúc nẩy mầm xanh rồi vụn vỡ
Để triệu triệu nơtron kết thành một trái tim đau
Trong mắt anh giờ lại ẩn hiện nỗi lo âu
Khi cơm áo chết khô trên mâm rượu nhạt

Ân tình của bạn bè tôi không thể quên .Ân tình của Dạ Hương tôi không thể quên, tôi không bao giờ quên . Và tôi coi Dạ Hương là một hồng nhan tri kỷ thứ hai của mình .Vì thế, tôi viết trong Hồi Ký trước những kỳ trước “ Trong cuộc đời Linh Phương có hai hồng nhan tri kỷ thương yêu Linh Phương , và Linh Phương thương yêu họ - đó là Thu Hồng và Dạ Hương” . Cho dù sau này , có thế nào, có ra sao đi nữa , ở một cảnh đời khắc nghiệt nào thì tôi cũng nhớ mãi mãi hai hồng nhan tri kỷ thương yêu của tôi ".

( còn nữa )

Hồi ký Linh Phương - kỳ 30

- Kỳ 30 -

Làm ở đơn vị xây lắp một thời gian, lương không đủ sống mà lại thiếu thốn mọi bề , tôi xin nghỉ việc trở về nhà dạy kèm học trò lớp 5 . Nhà tôi, thực ra là khoảng đất còn trống sau nhà má – tôi xin má cất một ngôi nhà lá nhỏ để ở .Muốn vào nhà tôi, phải đi trong nhà má ( mấy cô em gái tôi đều ở nhà má ) vì xung quanh đều là nhà của người ta. Tôi dạy kèm khoảng 20 học sinh, cũng tạm lây lất qua ngày. Duy có điều rất buồn,( như tôi đã nói trong phần đầu Hồi ký ) mấy anh em tôi không biết thương nhau, nên suốt cuộc đời tôi không được sống bên má.
Học trò đến học , phải đi vào nhà má, các cô em gái tôi vui thì cho học trò đi, buồn thì “ ngăn sông cấm chợ “ không cho vào. Hiểu như vậy , nên gần tới giờ học , tôi ra ngoài đón học trò tôi . Có nhiều đêm ngồi lặng lẽ không ngủ được, càng suy nghĩ càng buồn thêm . Má già rồi , nhưng vẫn buôn bán ngoài chợ, tối mịt mới về . Tôi không bao giờ nói ra những gì mà các cô em gái cư xử với tôi cho má nghe, vì tôi sợ má buồn cảnh máu chảy mà ruột chẳng mềm . Tôi viết trong Hồi Ký những chuyện này không phải “ vạch áo cho người xem lưng “, tôi tôn trọng sự thật dù sự thật đó đau lòng cách mấy . Tôi không che đậy cái xấu bằng những ngôn từ hoa mỹ , giả dối- tôi không chấp nhận sống chung với những cái xấu , cái ác của con người . Ba tôi dạy tôi cách làm người qua chính cuộc đời của ba ; má dạy tôi lòng nhân ái , sống trung thực như chính cuộc đời cực khổ của má .Tôi không giận các cô em gái của tôi, người dưng tôi còn không giận huống chi ruột thịt của mình .

Một hôm, Liêu Tuyết Ngọc nói với tôi về làm kế toán cho Cửa Hàng Thu Mua Cá Xuất Khẩu sang Singapore do anh Tuyết Ngọc làm chủ . Liêu Tuyết Ngọc trong thời kỳ bao cấp , khi tôi làm Kế Toán Trưởng thì Tuyết Ngọc là kế toán phụ của tôi.Liêu Tuyết Ngọc rất thương tôi và mang ơn tôi đã cứu cô khi còn công tác ở HTX.MB nên khi anh ruột Liêu Tuyết Ngọc mở Cửa Hàng thì Tuyết Ngọc nói với anh cô cho tôi về làm kế toán. Tôi nhận lời làm kế toán cho Cửa Hàng, từ giã đám học trò nhỏ, khăn gói quần áo và chiếc xe đạp ( mua phân phối lúc tôi còn làm HTX.MB ) cà rịch cà tang lên ở Cửa Hàng cách nhà tôi khoảng 7,8 cây số.
Ban ngày thì công nhân của Cửa Hàng khoảng gần 20 người chuyên làm cá bẹ vàng ướp muối đem phơi khô . Sau vài nắng cá khô , thì họ cho vào thùng cạc tông đóng lại và đưa lên Sài Gòn lđể những người trên đó làm thủ tục hải quan , xuống tàu đưa qua Singapore. Ban đêm chỉ còn mình tôi ngủ ở Cửa Hàng .
Cửa Hàng nằm sát bờ sông để các chiếc vỏ lải từ các huyện chở cá bán. Thỉnh thoảng tôi đạp xe về thăm má. Cuối cùng rồi tôi cũng không được ở chung với má, có lẽ định mệnh không cho tôi sống cùng những người ruột thịt của mình . Tôi ôn lại quãng đời mình , từ nhỏ cũng đã cực lắm , lớn lên cầm súng ra mặt trận , rồi tù đày lên núi đập đá cũng cực lắm . Làm tiện dân cũng cực , nhưng tôi vốn quen cực khổ từ nhỏ nên tôi không buồn vì mình cực khổ , hay lận đận, gian nan mà tôi gánh chịu . Tôi chỉ tủi thân , tôi có nhà mà không được về nhà , có má mà không được ở với má cho đến ngày má bị bệnh ung thư ,xuôi tay nhắm mắt . Lúc má bệnh , chờ qua khỏi kiếp làm người , má đau đớn vì cơn bệnh hành hạ má – má nói : Có lẽ kiếp trước má làm điều gì tội lỗi lắm, kiếp này má đau đớn như thế này .

Cha đã vào nơi thiên cổ
Mẹ chờ qua khỏi kiếp người
Tôi nương theo mùa gió thổi
Về nhà đốt nén nhang thơm
Xa quê gần chục năm hơn
Biết mẹ một mình dõi bóng
Tựa cửa mõi mòn trông ngóng
Cánh chim phiêu bạt giang hồ
Tôi đi cho hết cuộc đời
Khổ đau bên trời viễn xứ
Mẹ chờ qua khỏi kiếp người
Theo cha vào nơi thiên cổ

( Mẹ chờ qua khỏi kiếp người )

Má chết , tôi hiểu từ nay mình đã mồ côi cha lẫn mẹ - tôi hiểu từ nay mình lo cho chính cuộc đời mình . Ngày về giỗ má, tôi không sao nén được nước mắt khi nhìn mộ của má. Nước mắt , nước mưa hòa quyện vào nhau cho tôi thấm thía kiếp nhân sinh .

Ngày về
hôm ấy mưa tuôn
Sình non
lặng lẽ dưới bàn chân ta
Gọi đò
đò mãi chưa qua
Dòng sông từ đó
như xa ngút ngàn
Ta đi
gần hết con đường
Mà sao lận đận
vẫn còn níu chân
Ngày về
đồng lúa trổ bông
Cha nằm yên ngủ
mẹ không đợi chờ
Mới hay
ta đã mồ côi
Quê mình
mình đứng
khóc cười
mình ên

( Ngày về ta mới biết mình mồ côi )

Đời người như giấc mộng, thoáng đó rồi mất đó . Hôm nay, tôi còn ngồi viết những dòng Hồi ký, tôi còn thương yêu hồng nhan tri kỷ của mình ở tận góc bể chân trời . Tôi còn nhớ nhung, còn biết tôi đau đớn hay hạnh phúc với tình yêu của tôi .Tôi còn có những bạn bè, thân thiết , lo lắng khi bệnh hoạn , ốm đau . Tôi còn làm những bài thơ tình nồng nàn như thời trai tuổi trẻ . Bởi trái tim thơ mãi mãi ở tuổi đôi mươi bướm hoa mơ mộng .Tuổi đôi mươi mà ngày xưa tôi đã đánh mất trong cuộc chiến tranh bi thảm của đất nước và dân tộc. Cuộc chiến tranh đã cắt lìa hai cuộc đời của tôi và người xưa ,phải hơn 30 năm mới tìm lại được nhau. Cắt lìa , nhưng không phải là sự chia ly – hai cuộc đời của chúng tôi không có cuộc chia ly , không hề có cuộc chia ly dù có đầm đìa nước mắt .

Trước chiến tranh em ru anh khi ngực khuyết chưa tròn
Cau non vừa chơm chớm nhú
À ơ…à ơ…giấc ngủ
Cho anh được sống để làm người
Quê hương hai mươi năm khói lửa mịt mờ
Nuôi anh lớn lên bằng bom đạn
Nuôi anh lớn lên anh ra mặt trận
Em cười buồn tiễn đưa

Hạt lệ khô bao mùa
Mặn môi lời ru nước mắt
Em ơi ! Ở chỗ nào xa khuất
Em có khoẻ không ?
Em ăn cơm có ngon không ?
Và bầu trời đêm nay -đêm mai hỏa châu hồng
Soi bước anh ngàn dặm
Lòng vỡ vụn sợ vầng trăng khuya mòn mõi chít khăn tang

Anh ngủ ngoan - để em ru bao lần
Biết người đi không còn đường quay trở lại
Ôi cánh tay nào mềm mại
Anh gối đầu bên em
Sao chúng mình chẳng được giây phút bình yên
Để môi tìm môi thơm nồng rịn máu
Ngập tràn dấu răng yêu dấu
Của nhau…của nhau

Câu thơ vụng dại mấy mươi năm vẫn nhói đau
Nụ hôn đầu từ biệt
Buổi sớm mai nắng hè da diết
Sài Gòn dan díu cùng gió-cùng mây xô giạt đời anh không về
Đời em không về
Mấy mươi năm xương tàn cốt rụi
Tiếng ru chết giữa giấc mơ cát bụi
Chúng ta sống chưa trọn kiếp người

Chiến tranh qua lâu rồi
Mấy mươi năm vết thương anh buốt nhức
Vết thương thời loạn lạc
Mang mầm mống bệnh ung thư
À ơ…à ơ…anh ru
Biết người đi quên đường quay trở lại thị thành
Khép mắt lúc còn xanh- tóc rối lúc còn xanh
Nhớ mùi em xưa -anh thầm khóc một mình
Một mình
Một mình

( Vết thương thời loạn lạc )

Xin đừng trách tôi sống nhiều cho quá khứ của một mối tình , tôi không thể tách rời mối tình quá khứ đó ra khỏi hiện tại . Vì mối tình quá khứ đau thương này gắn liền với cuộc chiến tranh mà tôi và người xưa phải gian nan vượt qua. Một người con gái đã phải “ …Đeo nhẫn đính hôn nhưng không bao giờ làm đám cưới…” suốt bảy năm trời , như câu thơ trong tập thơ Kỷ Vật Cho Em tôi đã viết.

Hôm nay tôi còn ngồi ôn lại một phần đời của mình , nhưng biết đâu một chút nữa thôi , hay ngày mai , ngày mốt – bất chợt trái tim lúc nào cũng đầy ắp thương yêu của tôi sẽ ngừng đập . Lúc ấy, có ai khóc cho tôi không ? Điều đó, đã không còn quan trọng nữa rồi, vì chết là hết- là về nơi mình từ đó đã ra đi .

( còn nữa )

Hồi ký Linh Phương - kỳ 29 -

- Kỳ 29 -

Khoảng đầu thập niên 80, tôi gặp lại vợ chồng Mạc Phong Vân và Lâm Băng Thủy . Lâm Băng Thủy một thời là cây viết có bài thường xuyên trên tờ tuần bào Phụ Nữ Diễn Đàn. Gia đình hai vợ chồng không được ổn định lắm , Mạc Phong Vân nuôi cá lia thia để bán , còn Lâm Băng Thủy nuôi heo . Thỉnh thoảng, tôi ghé nhà hai vợ chồng chén tạc chén thù , ôn lại chuyện văn nghệ ngày xưa. Giữa thập niên 80, tôi và Vũ Trọng Quang, Nguyễn Mộng Hòa Bình biết được tin tức nhau sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975. Lúc này, Quang có một cuộc sống khá sung túc , hùn hạp cùng một người bạn làm chủ quán Trống Đồng trong công viên Tao Đàn . Nguyễn Mộng Hòa Bình thì vất vả hơn , có một chỗ nho nhỏ bán đồ nhậu bình dân cũng tạm đủ sống .Còn tôi thì phải “ di tản chiến thuật “ vào một huyện vùng sâu làm kế toán trưởng một đơn vị xây lắp huyện để kiếm sống qua ngày, sau trận bị người ta hè nhau “ đánh hội đồng “ không thương tiếc

Cơ quan chỉ có tôi và một cô thủ quỹ tên Nhiên , đêm cũng như ngày làm kẻ “ giữ chùa . Chiều chiều nhìn ra bờ sông, những chiếc vỏ lải xuôi ngược chạy ngang , lòng buồn muốn chảy nước mắt.Nhớ hôm gặp người bạn một thời cùng chung chiến hào, ngồi nhậu với nhau , ôn lại quãng đời khói lửa đã trôi qua, nước mắt cứ chảy ròng ròng .Cuộc đời bạn cũng lận đận , khó khăn phải bán vé số nuôi một gia đình một vợ ba con. Bạn cũng khổ như tất cả anh em còn lại sau cuộc bể dâu – tuổi trẻ của những người sinh ra , lớn lên ở thế hệ chúng tôi đều bị chiến tranh tàn khốc cướp mất tuổi thanh xuân của mình . Chúng tôi từ giã tuổi học trò , từ giã giảng đường cầm súng vào cuộc chiến bằng một tấm lòng nhân bản không biết hận thù ..

Gặp bạn ngã ba sông chợ họp
Xuồng tiếp xuồng-ghe đậu sát ghe
Hàn huyên chờ lúc mưa tạnh hột
Ta đứng lên từ giã ra về

Bạn níu tay chẳng cho rời bước
Mấy chục năm trời mới gặp nhau
Mồi sẵn rượu ngon ta bày cuộc
Lai rai đánh trận giải cơn sầu

Uống hơn nửa lít bạn bật khóc
Nhắc chuyện ngày xưa-chuyện bây giờ
Góc núi-đầu non-đầy ký ức
Binh lửa mờ mờ trong giấc mơ

Hề chi-quá khứ thời trai trẻ
Mộng nuôi chí lớn luận anh hùng
Vạch kiếm ngang trời ta ngạo nghễ
Hào sảng cười khà chốn ba quân

Nhớ khi hai đứa ngồi quán cóc
Mua gói mì tôm nhậu ngon lành
Chừng ba xị đế. Bạn cà gật
Chỉ mình ta độc ẩm một mình

Mà thôi, quên hết đi bạn nhé !
Chớ để bận lòng đau thắt gan
Thời thế-thế thời-thời phải thế
Hảo hán ta vui với ruộng đồng

Dzô dzô trăm phần trăm nốc cạn
Mừng người biệt xứ bạc tóc xanh
Sông nước còn thương đời lận đận
Thì nói chi câu tống biệt hành

Bên kia tràm-đước-xanh ngút mắt
Rừng chắc chạy dài cuối chân mây
Chiều nghiêng vạt nắng buồn hiu hắt
Rơi xuống môi mềm chưa biết say

Dzô dzô trăm phần trăm nốc cạn
Đừng nói lan man chuyện tầm phào
Chơi hết hôm nay bên bầu bạn
Mai mốt ta về quê cắm câu

( Gặp bạn ở ngã ba sông )

Thời gian này , tôi gặp lại bạn tôi là ký giả Phan Bảo Quân khi đoàn cải lương Sài Gòn 3 lưu diễn Cà Mau ( Phan Bảo Quân lúc đó là Phó đoàn ).Phan Bảo Quân đưa cho tôi tấm giấy mời xem hát , tôi cười vì có khi nào tôi đi xem hát cải lương vì tôi không thích , dù tôi là người Nam bộ.Hai thằng kéo nhau đi nhậu một trận đả đời mừng ngày gặp lại.

Liên lạc được với nhau rồi, lâu lâu Vũ Trọng Quang lại nhắn tôi lên Sài Gòn chơi , biềt tôi đang vất vả chuyện áo cơm , nên lần nào Quang cũng lo tất cả tiền bạc cho tôi đi về .Lần đầu tiên trở lại Sài Gòn, tôi thấy mình thật quê mùa trước sự thay đổi và cách sống của những người Sài Gòn bây giờ .Vô nhà hàng gặp Ba Phong -người bạn cũ ( là Chủ tịch UBND một Phường , trong những phường trung tâm Sài Gòn ) mà trong lòng cứ mang mặc cảm mình nghèo , quê mùa trước sự xa hoa của nơi đây. Tôi thấy tội nghiệp cho chính mình khi uống một ly rượu đắt tiền hay uống những chai bia ở nhà hàng sang trọng .
VTQ chở tôi đến tìm một người bạn cũ mà ngày xưa thường đến nhà tôi ăn cơm hàng ngày, thuở hàn vi hai đứa làm chung một tờ tuần báo .Người bạn đang sống vẫnnbằng nghề báo ( tôi không nêu tên ), nhà lấu đường Lê Hồng Phong rất giàu .Bạn tiếp tôi một cách miễn cưỡng chắc bạn nghĩ tôi đền nhờ vả bạn tiền bạc hay gì đó . Nói chuyện qua loa , tôi tữ giã bạn ra về . Tôi buồn lắm , mình mất một người bạn thân cũng vì cái nghèo . Từ đó, tôi không liên lạc với bạn, dù có đôi lần bạn nhắn để gặp tôi.Có lần , tôi tìm gặp lại người bạn thân trước làm ký giả tờ báo Mỹ SaiGon Daily New , gặp bạn mừng lắm, nhưng bạn lại tiếp tôi một cách lạt lẻo . Sau này , tôi biết bạn đang làm việc cho Chính quyền mới, bạn sợ có liên hệ với người của chính quyền cũ như tôi . Thì ra, tôi vô tình làm phiền bạn tôi rồi .Mất thêm người bạn nữa , cũng tại tôi không phân biệt được tôi đang đứng ở vị trí nào trong cuộc sống vốn không còn là của những người.muôn năm cũ
Chơi với bạn, tôi bao giờ cũng sợ làm bạn mình buồn – nên lúc nào tôi cũng ít khi tranh luận với bạn hoặc bạn nói nặng –tôi vẫn cười hề hề để bạn hết giận mình . Tôi cũng không biết thù hận một ai, dù người đó hết lần này đến lần khác tìm cơ hội hại mình . Qua bao tai nạn dồn dập , có khi gần đặt chân vào ngưỡng cửa nhà giam thì có người giúp đỡ . Nhà văn N. M.P. thường nói với bạn bè văn nghệ trong những khi trà dư tửu hậu rằng : “ Tôi phục ông Linh Phương không biết thù hận là gì. Tôi chơi với ông một phần là ông có một nhân cách lớn “ . Tôi cười, người bạn nhà văn nói quá về tôi thôi . Thực ra tôi chỉ muốn trở thành một người đàng hoàng giữa cuộc sống có nhiều con người vốn không tử tế cư xử đối với nhau. Tôi muốn tin cuộc đời này , con người này sống là để thương yêu nhau, tha thứ cho nhau những lầm lỗi, chứ không phải dùng mọi thủ đoạn để triệt hạ nhau vì danh lợi, tiền tài mà đánh mất trái tim người.

( còn nữa )

Hồi Ký Linh Phương - kỳ 28 -

-Kỳ 28 -

Tôi có nhiều mối tình trong cuộc đời, nhưng chỉ duy nhất một mối tình tôi thực sự được yêu , yêu không bao giờ quên được- đó là tình yêu giữa tôi và Thu Hồng .Như tôi đã viết, tôi có hai người hồng nhan tri kỷ : - một người tôi nợ một mối tình là Thu Hồng ; một người tôi nợ một ân tình là Dạ Hương.Cả hai người đều xa tôi nửa vòng trái đất , nhưng có vị trí một riêng biệt trong lòng tôi , không so sánh được. Có thể Dạ Hương hay bất cứ người phụ nữ nào đều cho rằng tôi tham lam, đa mang chữ tình . Riêng Thu Hồng thì không – em là người hiểu rất hiểu tại sao tôi có hai hồng nhan tri kỷ . Nếu đời người là 60 năm thì tình yêu của Thu Hồng và tôi đã chia cắt hơn nửa đời người – nửa đời người vẫn thương yêu như ngày mới gặp nhau , thì làm sao Thu Hồng không hiểu được tấm lòng của Linh Phương . Chính vì thế , mà qua cuộc bể dâu, hơn nửa đời người chúng tôi biền biệt chia cắt . Tất cả đều trôi đi , thời thanh xuân của hai chúng tôi trôi đi- nhưng tình yêu vẫn còn ở lại . Tình yêu chúng tôi là sợi khói, như Thu Hồng đã nói : “ Em ở một đầu sợi khói , anh ở một đầu sợi khói . Nhưng mãi mãi sợi khói sẽ không bao giờ tan” . Vâng ! Không bao giờ tan trong trái tim của mỗi người chúng tôi..

Tôi nhớ lại thập niên 80, mỗi lần có dịp lên Sài Gòn , tôi đều đi ngang con đường Lê Văn Duyệt , mong mỏi gặp lại Thu Hồng, nhưng bóng chim tăm cá vẫn biền biệt theo thời gian. Ngược lại, Thu Hồng cũng nhờ Trần Công Thành là em trai của mình xuống Cà Mau tìm tôi .Tôi và Thu Hồng cứ tìm nhau, tìm nhau mà không .Cuối cùng rồi sau hơn 30 năm, Thu Hồng và tôi đã tìm được nhau. Hơn 30 năm, tôi cứ đau đáu mỗi lần nghĩ đến chuyện ngày xưa …ngày xưa , tôi đã không chìa bàn tay ra để kéo em về phía tôi. Sau bảy năm chờ đợi, em đành gạt lệ lấy chồng. Chúng tôi không ai phụ tình ai, không ai oán trách ai – đó là hệ lụy của cuộc chiến tranh Việt Nam . Không phải riêng chúng tôi thất lạc nhau, mà có hàng ngàn, hàng vạn cuộc chia ly giữa bốn bề đao binh. Nhưng hai chúng tôi vẫn nghĩ rằng chúng tôi chưa hề có cuộc chia ly.

Bây giờ chúng tôi đã tìm được nhau, mừng vui –nhưng đầy nước mắt, tìm được nhau những vẫn xa nhau vời vợi , không phải vì địa lý xa nửa vòng trái đất mà là chúng tôi mỗi người đều có cuộc đời riêng dù cuộc đời riêng của chúng tôi khổ đau hay hạnh phúc . Có những thứ có thể lành lại theo thời gian, nhưng cũng có vết thương suốt đời không thể liền da.

Ba mươi năm vạt nắng
Trên vai áo tiểu thư
Vẫn mơ ngày mùa thu
Mà thương hoài người cũ

Anh đi vào giấc ngủ
Ba mươi năm rã rời
Ba mươi năm đau khổ
Buồn hóa kiếp thành thơ

Hồng nhan tri kỷ ơi !
Trái tim anh bật máu
Suốt một thời binh đao
Tìm em- em mất biệt

Ba mươi năm da diết
Ba mươi năm bây giờ
Gặp nhau hết nửa đời
Đầu đôi ta chớm bạc

Chỉ còn là nước mắt
Khi thầm gọi tên nhau
Ừ ! Thì thôi chôn chặt
Xa xưa mối tình sâu

Như nước chảy qua cầu
Như hoa trôi bèo giạt
Ba mươi năm thất lạc
Mộng tàn theo khói bay

( Ba mươi năm chỉ còn là nước mắt )

Lần đầu tiên, ngày ấy sinh nhật 06.02. cách đây hơn 30 năm thật hạnh phúc trong tình yêu của người hồng nhan tri kỷ. Và.cũng lần đầu tiên ngày Valentine tôi làm cùng lúc 2 bài thơ tặng cho hai người hồng nhan tri kỷ mà tôi thương yêu. Thực ra, ngày nào cũng là ngày sinh nhật- ngày nào cũng là ngày Valentine. Vì tình yêu chính là lễ hội, sinh nhật đánh dấu một ngày trong đời sống của mỗi con người. Mà đời sống nếu không mở rộng lòng thì sẽ không bao giờ hiểu được cái tận cùng của thương yêu . Con người thực sự vĩ đại khi đã mở rộng lòng mình , không ích kỷ , hẹp hòi – yêu một người phải biết hy sinh cho người mình thương yêu.
Tôi hãnh diện vì đã có người hồng nhan tri kỷ không biết so đo , ganh tị như những người phụ nữ khác. Người hồng nhan của Linh Phương lớn hơn cái nhỏ bé thường tình của phụ nữ. Trân trọng tôi, trân trọng những gì tôi trân trọng. Người xưa hay hiện tại đều là máu luân lưu nuôi sống cơ thể tôi, đều chảy về trái tim tôi, cho tôi sống để làm thơ ca ngợi tình yêu vĩnh cửu của con người.

Hơn 30 năm trước, tóc tôi còn xanh – hơn ba mươi năm sau, đầu tôi lốm đốm bạc. Tôi muốn níu lại thời gian ngày tôi và Thu Hồng đến với nhau như là một định mệnh.Tôi đã đi vào cuộc đời em bằng Kỷ Vật Cho Em , bằng những bài thơ tình thời thanh niên ngang tàng đầy khí phách ( cũng như với Dạ Hương yêu nhau bằng những câu thơ ), và đời em đã theo tôi nổi chìm qua cuộc bể dâu. Hơn 30 năm xa nhau, tôi tưởng như không có sự cách biệt ngần đó thương nhớ về nhau. Tôi trân quý Thu Hồng bởi tâm hồn em biết cảm nhận một tình yêu lớn. Em nói : “ Anh là nhà thơ – là nghệ sĩ luôn hướng đến cái đẹp của cuộc đời, của con người . Yêu anh, em không bao giờ quan tâm trong thơ anh đề tặng cho người phụ nữ nào. Vì mỗi người phụ nữ có cái đẹp riêng của họ, họ chính là cảm xúc để anh viết thành thơ. Nếu không có cảm xúc, thì người thi sĩ sẽ chẳng có bài thơ hay. Cũng như, nếu Linh Phương không có cảm xúc trung thực về cuộc chiến tranh, thì Linh Phương sẽ không có Kỷ Vật Cho Em Và điều làm tôi cảm động , nhớ mãi trong cuộc đời Linh Phương cho đến khi Linh Phương xuôi tay nhắm mắt , là câu nói của hồng nhan tri kỷ Thu Hồng , tôi không viết ra đây mà tôi khắc sâu vào trái tim thơ của mình .

Tôi chỉ mong mỏi những người tôi thương yêu, khi tôi đặt trái tim mình vào lồng ngực của người hồng nhan đều mang một tấm lòng bao dung, để yêu nhau hơn. Bởi trong cuộc đời này , không có gì tồn tại ngoài tình yêu. Nếu một ngày nào đó , trái tim thơ của Linh Phương ngừng đập, dù ở một nơi cách xa nửa vòng trái đất, xin hồng nhan tri kỷ của Linh Phương hãy nhớ đặt một bông cúc vàng giữa trái tim mình và nói rằng : “ Anh Linh Phương ơi ! Hãy để lại những khổ đau mà anh đa mang trên thế gian này mà ra đi thật thanh thanh thản anh nhé ! “

Mong mỏi, nhưng chưa chắc vì thành hiện thực. Thế nào đi nữa thì tôi cũng xin cám ơn cuộc đời này cho tôi có hai người tri kỷ .. Dù mai kia mốt nọ với lý do nào đó không được trọn vẹn như tôi mong mỏi thì tôi cũng xin lỗi những người tôi thương yêu , để tôi được nhẹ lòng nếu tôi ra đi bất chợt một hôm nào đó mà không kịp nhắn nhủ đôi lời . Và tôi tâm nguyện – một ngày còn sống là một ngày tôi sống để thương yêu cuộc đời , thương yêu con người đã thương yêu tôi .

( còn nữa )

Hồi ký Linh Phương - kỳ 27 -

- Kỳ 27 -

Thời kỳ tôi làm Kế Toán Trưởng HTX.MB. là thời kỳ cải tạo công thương nghiệp tư doanh . Tất cả các ngành hàng tư nhân buôn bán đều phải chịu sự quản lý của HTX.MB. Lúc đó , HTX.MB của tôi ngoài những Cửa Hàng chính gồm : Cửa Hàng Bách Hóa Tổng Hợp, Cửa Hàng Nông Sản Thực Phẩm Tươi Sống, Cơ sở sản xuất đường ly tâm, Cửa hàng ăn uống…ngoài lồng chợ còn có 2 Quày hàng Bách Hóa, 2 Quày hàng nước mắm, 2 quày hàng mỹ phẩm và 2 quày hàng bán vải .Trong HTX.MB toàn là nhân viên nữ, trừ Chủ nhiệm , hai P. Chủ nhiệm và tôi là nam , lại trẻ nên rốt cuộc tôi vẫn phải chịu cảnh “ gươm lạc giữa rừng hoa “.
Tôi là người bén nhạy và sắc sảo, nên nhân viên HTX.MB cũng như các quày hàng tư nhân rất sợ khi thấy bóng dáng của tôi . Gần 200 mặt hàng bách hóa trong một quày hàng , tôi chỉ nhìn sơ qua tôi có thể phát hiện họ làm ăn gian dối như mua cùng mặt hàng giống nhau đem vào quày hàng của mình, bán ra lấy tiền lãi cho vào túi mình . Hoặc quày hàng mỹ phẩm , vải vóc , họ bán ra một số lượng hàng lớn, đem vào một số lượng hàng tương đương cùng chủng loại để rút tiền lãi bỏ túi riêng .
Đối với tư nhân , thường thì tôi bỏ qua dù biết họ gian dối, vì tôi hiểu nếu như họ làm ăn trung thực thì họ sẽ không sống nổi dưới sự quản lý của HTX.MB. thời bao cấp. Nhưng đối với nhân viên HTX.MB thì tôi rất nghiêm khắc. Bất chợt , tôi nghi ngờ Cửa hàng nào, quày hàng nào thì tôi ra lệnh ngưng bán để kiểm kê hàng hóa. Thủ quỹ của văn phòng HTX.MB cũng vậy, tôi cũng hay kiểm quỹ đột xuất nếu có điều gì đó tôi nghi ngờ .Trong số những nhân viên bán hàng có người là vợ Bí thư phường, có người vợ của Chủ nhiệm HTX.MB, có người em vợ của Chủ tịch phường, tôi không kiêng nễ bất cứ ai , thành thử tôi không được lòng những chức sắc này.Và tôi đã tố cáo những vị Chủ nhiệm HTX.MB. tham ô tiền của HTX.MB khiến cho họ mất chức. Cuối cùng , họ lại bố trí vị Chủ nhiệm đầu tiên quay lại làm Chủ nhiệm HTX.MB . như cũ . Chính vì thế, mà sau này ( khoảng năm 1986-1988 )họ xúm nhau lại “ đánh hội đồng “ tôi không thương tiếc, khi họ ra Quyết định kỷ luật cho tôi thôi việc vì vấn đề tài chính. Sau đó, đoàn thanh tra Tỉnh xuống thanh tra tài chính , tôi không có gì sai sót , họ lại hủy Quyết định đó thay bằng Quyết định kỷ luật khác cho tôi thôi việc với lý do : lý lịch không rõ ràng , mặc dù họ đã lên Sài Gòn xác minh lý lịch của tôi .
Lúc ấy , báo Minh Hải ( bây giờ là báo Cà Mau ) đã có 6 kỳ báo liên tiếp bênh vực tôi, nên họ phải ra công văn bố trí lại công tác cho tôi.Nhưng công văn là như vậy, còn thực tế họ cứ cù cưa, khiến tôi phải bỏ xứ ra đi tìm cách sống để tự cứu mình . Những ngày gian nan , cùng cực tôi đã làm bài thơ “ Đã có một thời để có một ngày “ nói lên tâm trạng của mình, đăng trên trang nhất tờ Văn nghệ Minh Hải , số 5 ( 43 ) tháng 03/1988 với tên Đoàn Văn Nhơn cùng với bài thơ của Trần Mạnh Hảo và Đỗ Trung Quân.

Đã có một thời mừng vui-giận ghét
Những nhỏ nhoi-ích kỹ- tị hiềm
Tháng năm nào tôi đâu ghi hết
Nhưng có một thời tôi đâu dễ gì quên

Đã có một thời nằm trong bóng tối
Tôi mơ hồ ray rứt khôn nguôi
( như lý lịch của mình chưa được rõ )
Tôi ngoi lên từ chỗ làm người

Đã có một thời tôi tức bực
Vì hung hăng không chịu sống thấp hèn
Chống tham ô vạch trần tiêu cực
Đã một thời tôi đâu thể nào quên

Để có một ngày tôi thôi việc
Lòng đau như ruột cắp phân lìa
Mười năm- bây giờ tôi mới biết
( Mở mắt mình sau giấc ngủ khuya

Khoảng năm 1986, Việt Nam có một trào lưu đổi mới do ông Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh khởi xướng . Bộ mặt văn học cũng theo đó được cởi trói , không còn bị bắt buộc là một thứ văn học tuyên truyền cho chính sách, chủ trương . Tôi bắt đầu làm thơ trở lại , và những bài thơ đầu tiên tôi gửi cộng tác cho tờ Văn nghệ Minh Hải ( lúc này nhà thơ Nguyễn Trọng Tín là Tổng biên tập ).Theo như lá thư của nhà thơ Phù Sa Lộc gửi cho tôi , có viết : Nguyễn Trọng Tín đem những bài thơ của tôi đưa cho nhà thơ Lê Chí ( Giám đốc Nhà xuất bản Mũi Cà Mau ) và nói là có một cộng tác viên mới làm thơ gửi cộng tác , thơ hay quá . Nhà thơ Lê Chí xem xong , phán một câu :” thơ này thuộc loại bậc thầy , chứ không phải mới làm thơ đâu”. Tôi nhớ không lầm thì khoảng năm 1987 , 1998 gì đó, nhà văn Nguyễn Thanh Chủ tịch Hội VHNT Minh Hải nói tôi viết lý lịch trích ngang và một lá đơn xin vào Hội VHNT . Tỉnh Minh Hải . Sau đó, tôi tham dự Trại sáng tác Văn học do Hội tổ chức. Trước ngày bế mạc Trại sáng tác- nhà văn Nguyễn Thanh nói với tôi viết một bản tham luận để đọc hôm bế mạc ( vì tôi cùng Phan Thanh Lệ Hằng – Trưởng đài truyền thanh Thị xã Cà Mau là đại diện trại viên ) . Hôm lễ bế mạc trại sáng tác ,nhà văn Nguyễn Thanh có đọc danh sách Hội viên Hội VHNT mới kết nạp , trong đó có tôi ( Năm 2008,2009 khi tôi bị hoạn nạn vì một số bài thơ trên các website ở hải ngoại , thì nhà văn Nguyễn Thanh đã phủ nhận việc tôi là hội viên Hội VHNT. Tỉnh Minh Hải. Tôi không buồn, không trách về chuyện này , tôi nghĩ là ông phải “ bỏ của chạy lấy người “ thôi ).

Đó chỉ là 50 % những việc xảy ra trong cuộc đời tôi , nếu viết hết sự thật thì e rằng tôi tự làm khó cho bản thân mình rồi. Thôi thì, cũng nên có một chút cái hèn cho cuộc sống vốn không bình yên của tôi . Tôi cố gắng làm một con người tốt- một con người tử tế nhưng thật là khó, vì cái xấu, cái ác cứ nhan nhãn chung quanh. Nhiều lúc suy nghĩ con đường gian truân tôi đã đi qua, từ nhỏ tới khi lớn lên vào quân đội, rồi đi học tập cải tạo cho đến bây giờ- cuộc sống không được suông sẻ , con đường tình cũng lận đận như phần đời của mình .Tôi không được làm người tử tế dù muốn làm người tử tế . Tôi thường tự hỏi với chính mình : chẳng lẽ làm người tử tế lại khó thế ư ?
Tôi cảm thấy mình bất lực , bất tài khi sắp hết cuộc đời rồi – tương lai , sự nghiệp cũng chỉ là hai bàn tay trắng . Ngày qua ngày , tháng qua tháng , năm qua năm , tôi sống như loài chùm gởi chờ ngày hóa kiếp. Cắn răng mà sống với cái đau của chính mình, rồi tự an ủi với chính mình rằng đó là định mệnh của tôi .

( còn nữa )